عباس قديانى
174
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
« مطالعه و تحقيق » در مسائل اجتماعى ، فرهنگى ، اخلاقى و بهداشتى ، حقوقى ، اقتصادى ، مالى در تير ماه 1343 ه . ش . تشكيل شد . نام باشگاه در آغاز « نور » بوده ، اما نظر به اينكه نام « نور » قبلا به ثبت رسيده بود ، نام آن به « باشگاه خورشيد تابان » تغيير يافت . باشگاه روتار باشگاههاى روتارى و لاينز از « سازمانهاى جنبى سازمان فراماسونرى » است . روتارى در ايران در اواخر فروردين ماه سال 1355 ه . ش . / 1956 م . زير نظارت و سرپرستى روتارى بينالمللى ، كه مركزش در شهر شيكاگو امريكاست ، و با كمك مجيد امير ابراهيمى در پارك هتل تهران تأسيس شد . فكر ايجاد چنين محافلى از طريق آشنايى عدهاى از تحصيلكردگان ايرانى عضو انجمنهاى فراماسونرى با عدهاى از هممسلكان و « برادران » امريكايى اعزامى به ايران در جريان اجراى وصل چهارم ترومن از جمله « دكتر كراتس » معروف به « داك » زمينشناس و « چارلز كولاك » رئيس انجمن دوستداران امريكايى خاورميانه در ايران ، در اذهان ايرانيان شيفتهء فرهنگ و تمدن غرب پيدا شد . مجيد امير ابراهيمى با همكارى تعدادى از « برادران » تحصيلكرده و همفكر خود ، ژوژ آوانسف ، دكتر فريدون ورجاوند ، سناتور عباس مسعودى مدير روزنامه اطلاعات ، سناتور جهانشاه صالح وزير كابينه علاء ، سناتور مصطفى تجدد مدير عامل و رئيس بانك بازرگانى و جمعا با تعداد سى نفر ، اولين « كلوپ روتارى تهران » را در ايران تشكيل داد و سناتور جهانشاه صالح را به رياست انتخاب كردند . اعضاى گرداننده عبارت بودند از : مسعودى نايب رئيس اول ، تجدد نايب رئيس دوم ، ورجاوند و چارلز كولاك اعضاى هيئتمديره ، آوانسف رئيس تشريفات ، امير ابراهيمى دبير و خزانهدار كلوب . انتخاب رؤساء و گردانندگان باشگاه به صورت رأىگير مستقيم از اعضاء انجام گرفته و اعضاى مسئول به مدت يك سال انتخاب مىشدند . شيوه انتخابات و دقت عمل در عضوگيرى ، از هر شغل و صنف يك نفر ، تعداد اعضاى جوامع آرمانى و مطلوب اذهان آرمانگراى يونان باستان و مدينه فاضله افلاطون را به خاطر مىآورد كه تعداد جامعهء وى محدود و همه اشخاص عضو نيز داراى وظايف كليدى بودند . در اساسنامه روتارى از جمله شرايط لازم براى عضويت فعال در كلوپ روتارى « بايد فرد ذكور و بالغى باشد كه به حسن اخلاق معروف و در حرفه و كار خود موفق و صاحب شهرت باشد . او بايد به عنوان صاحب ، شريك ، رئيس صنف يا مدير يك واحد تجارى يا پيشهاى كه شايسته و شناخته شده يا به عنوان يكى از اعضاى هيئت عامله مؤسسهاى كه شايسته و شناخته شده يا به عنوان نماينده محلى يا نمايندگى شعبه بازرگانى يا حرفهاى كه شايسته و شناخته شده و يا داراى مقامى مسئول در چنين نمايندگيهايى باشد » . در انتخاب رؤسا و هيئتمديره و ديگر گردانندگان روتارى كه هر سال روتارى ( اول سال روتارى از يازدهم تير ماه هر سال تا دهم تير ماه سال بعد مىباشد ) با عضوگيرى مستقيم ، اعضاى مؤسس و شخصيتهاى با نفوذ سياسى و ادارى و رؤساى مؤسسات بزرگ تجارى و سرمايهداران عمده شانس موفقيت بيشترى نسبت به ساير رقبا دارند . باشگاههاى روتارى در ايران بنا به دلايل اجتماعى ، اقتصادى و فرهنگى از فعاليت و تأثيرگذارى زيادى برخوردار نبود . معمولا باشگاهها به ويژه در شهرستانها ، تبديل به يك محفل دوستانه شده